เมื่อวันเสาร์ที่ 19 ตุลาคมที่ผ่านมา Thisable.me, ศูนย์การดำรงชีวิตอิสระคนพิการพุทธมณทล,ประชาไท และโก๋แก่ ได้จัดเสวนาที่ชื่อ ถึงไม่เปรี้ยวคนพิการก็เยี่ยวราดได้ ! เพื่อพูดถึงประสบการณ์ในการเข้าห้องน้ำของคนพิการโดยมี เล็ก อานันท์, ฟาง ณัฐภากร, ติ้กกี้ชะนีวีลแชร์ ร่วมเสวนา และออม รณภัทร เป็นผู้ดำเนินเสวนา
เหตุการณ์ระทึกที่เคยเกิดขึ้น
เล็ก: แต่ก่อนไปต่างจังหวัดบ่อย โดยสารรถตู้ครั้งละ 3-4 ชั่วโมง ตอนนั้นยังไม่ได้สวนฉี่ ถ้าปวดจะใช้การเคาะกระเพาะปัสสาวะ ครั้งนั้นเดินทางเร่งด่วนเลยไม่ได้ใส่แพมเพิส แต่พอขึ้นรถไปปวดฉี่กลางทาง จนต้องอั้นตลอด ตอนนั้นบอกใครก็ไม่ได้ จะขึ้นลงระหว่างแวะปั้มนั้นยากมาก คนก็ถามว่าลงมั้ยแต่ผมก็เกรงใจ จนอั้นถึงปลายทางที่จันทบุรี ตอนนั้นกระเพาะปัสสาวะฉีกจนมีอาการหนาวสั่น ฉี่เป็นเลือด คล้ายเมนส์ผู้หญิง เราตกใจมากคิดว่าจะตายไหม แต่ก็ผ่านพ้นไปได้ด้วยการซื้อยามากินเอง ซึ่งจริงๆ แล้วไม่ควรซื้อมาากินเอง และควรไปหาหมอเพื่อเอายามากินเพราะเสี่ยงติดเชื้อมาก
ฟาง: เรื่องห้องน้ำเหมือนจะเล็กแต่จริงๆ แล้วเป็นเรื่องใหญ่มากสำหรับเรา เราต้องอั้นเป็นปกติ ถ้าออกไปข้างนอกก็จะกินน้ำน้อยจนปากแห้ง ปากแตก และครั้งหนึ่งก็เคยอั้นจนไม่ไหวเพราะหาที่เข้าไม่ได้ ต้องเก็บไปเข้าที่คอนโด สุดท้ายก็ราดเลย
ติ้กกี้: ประสบการณ์โหดๆ อาจจะยังไม่มีเพราะปกติจะใส่ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ แต่การหาห้องน้ำยากมากจริงๆ เจอห้องน้ำก็มักมีคนเข้าอยู่ ออกมาก็ทำห้องน้ำเลอะ แม้จะนั่งวีลแชร์แต่ร่างกายก็แสดงออกว่าปวดได้ เช่น ขาสั่นเกร็งเวลาต้องการฉี่ พอไปแล้วห้องน้ำเลอะมากหรือไม่ว่าง เราก็ต้องไปหาห้องน้ำชั้นอื่น ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายเลย
ติ้กกี้ ชะนีวีลแชร์
นั่งวีลแชร์แล้วฉี่กันยังไง
ฟาง: ด้วยยความที่ระบบขับถ่ายไม่ได้กระทบจากโรคที่เป็นเลยฉี่ได้ปกติ แต่เราลุกเองไม่ได้ แม้เเต่ห้องน้ำคนพิการก็เข้าเองไม่ได้ ต้องให้แฟนอุ้มตลอด เพราะชักโครกมักจะเตี้ยเกินไป ปัญหาของเราเลยเป็นข้อจำกัดทางกายภาพ
ติ้กกี้: บางคนขับถ่ายไม่ได้ บางคนยังครึ่งๆ กลางๆ ของเราบางครั้งฉี่เองก็รู้สึกไม่หมดก็เลยต้องสวน การสวนมีหลายขั้นตอนมาก ตั้งแต่ล้างมือและทำความสะอาดอุปกรณ์ต่างๆ ทั้งสาย ถุงมือ ต้องพกเจล กระจก แต่พอทำไปสักพักก็มีการปรับเปลี่ยนลัดขั้นตอนบ้างเพราะเมื่อก่อนเข้าห้องน้ำทีครึ่งชั่วโมงบวกๆ เนื่องจากล้างสะอาดทุกอย่าง แต่ปัจจุบันก็ต้องปรับเปลี่ยนขั้นตอนเพื่อไม่ให้กระทบคนอื่นๆ ที่รอใช้ห้องน้ำ
เล็ก: แต่ก่อนพอฉี่เองได้ แต่พออาการอัมพาตเป็นหนักขึ้นก็เริ่มฉี่เองไม่ได้ อาจเพราะเราอั้นเยอะไปจนเกิดกรวยไตอักเสบจนต้องไปหาหมอทุกสามถึงหกเดือน การสวนฉี่เป็นอะไรที่ยุ่งยาก ทำให้รู้สึกเหมือนยิ่งพิการ เราใช้เวลากว่า 45 นาทีในการเข้าไปสวนปัสสาวะ เริ่มจากล้างมือ เอาน้ำยามาเช็ดทำความสะอาดและพาสเจอไรซ์อุปกรณ์ทุกอย่าง ทีแรกเห็นขั้นตอนยุ่งยากก็เลยเลือกไม่สวนจนติดเชื้อลงอัณฑะ ไข่บวมไปข้างหนึ่ง สุดท้ายก็ยอมสวน ทุกวันนี้สวนครั้งหนึ่งประมาณ 10 นาที เวลาไปเข้าห้องน้ำก็จะบอกเพื่อนว่า ไปสวนฉี่จะใช้เวลานานหน่อยนะ ก็พยายามพูดให้การสวนฉี่ดูเป็นเรื่องปกติ แต่ก็ยังมีคนที่มารอเข้าห้องน้ำต่อ โดยเฉพาะคนแก่ที่ทำหน้าไม่พอใจเวลาที่เราเข้าห้องน้ำคนพิการนาน นอกจากการสวนแล้วหากบางคนไม่รู้สึกเลยก็อาจจะคาสายเอาไว้ในกางเกง แต่ก็อาจจะติดเชื้อง่ายขึ้น
เล็ก
ห้องน้ำคนพิการจำเป็นยังไง
ติ้กกี้: จำเป็นเพราะมีน้อย บางทีห้องน้ำคนปกติมีเป็นสิบห้อง ห้องคนพิการมีหนึ่ง บางทีไปแล้วมีคนเข้าอยู่ ถ้าเราใส่แพมเพิสก็ไม่เปนไร แต่ถ้าไม่ได้ใส่ก็อาจจะราด หากจะไปห้องอื่นก็ไกล บางทีไปตามสัญลักษณ์ก็หาไม่เจอ บางที่ก็สร้างเป็นห้องน้ำผู้สูงอายุ แคบเกินกว่าวีลแชร์จะหมุนตัวได้หรือบางที่ก็นึกว่าคนพิการไม่มาเข้าหรอกก็เลยเอาไว้เก็บของ
ฟาง: บางทีป้ายห้องน้ำแล้วไม่มีสัญลักษณ์คนพิการก็ไม่แน่ใจว่าเข้าได้ไหม พอไปแล้วก็ไม่มี บางที่ก็ล็อคไว้ อาจเพราะห้องน้ำคนพิการสร้างมาใหม่ๆ สวย กว้างสะดวก สะอาด ก็เลยล้อคแล้วเก็บกุญแจไว้ไม่ให้คนเข้า อีกทั้งส่วนมากมักไม่มีสบู่ล้างมือ
เล็ก: ห้องน้ำคนพิการเป็นที่ที่ส่วนใหญ่แม่บ้านเอาไว้เก็บของ เราควรมีห้องแม่บ้านเพื่อไม่ให้แม่บ้านเอาของมาไว้ที่ห้องน้ำคนพิการ พอจะไปใช้ห้องน้ำแล้วให้แม่บ้านเอาออกเขาก็ทำหน้าไม่พอใจ เข้าไปบางทีก็ไม่มีที่ล้างมือ กระจกสูง ที่ล็อคแข็งมากจนกังวลว่าจะล็อคได้ไหม หรือถ้าล็อคได้ก็อาจจะเปิดไม่ได้
แล้วคนพิการเคยเจออุบัติเหตุเรื่องขี้ไหม
เล็ก: เรื่องนี้อุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นเวลากินของเเสลง เราเองไม่รู้ว่าจะท้องเสียเมื่อไหร่ก็ต้องหาวิธีเเก้หน้างาน มีครั้งหนึ่งที่ท้องเสียจนต้องเอากางเกงมาซัก เอาที่เป่ามือเป่าให้หมาดที่สุดเพื่อใส่ออกมา แต่มันก็มีกลิ่นตุๆ แล้วเราก็หาทางกลับบ้านให้เร็วที่สุด เวลาไปไหนไกลๆ ก็อาจจะเตรียมแพมเพิสไว้เยอะๆ เผื่อเกิดเหตุการณ์ที่ไม่อยากให้เกิด
ติ้กกี้: ไม่บ่อย เคยหนึ่งถึงสองครั้ง ครั้งหนึ่งที่ทำงาน ตอนนั้นต้องขังตัวเองไว้ในห้องน้ำเลย ให้ออกให้หมดก่อน เพราะถ้าท้องเสียลงแพมเพิสก็เสี่ยงเปื้อนสูง แต่ถ้าถึงขั้นเลอะแล้วก็บอกพี่ที่ทำงานเลยว่าจะต้องลาป่วยกลับบ้าน เพราะเรากังวลเรื่องกลิ่นด้วย
ฟาง: ยังไม่เจอปัญหานี้ แต่ก็มีการเตรียมอุปกรณ์ ตั้งแต่ทิชชู่ ทิชชู่เปียก แอลกอฮอล์ และถุงปัสสาวะพกพาเพราะเราไม่รู้เลยว่าจะเข้าห้องน้ำได้ไหม ถุงปัสสาวะพกพาเป็นเป็นถุงที่มีซีลิโคนอยู่ข้างใน พอฉี่แล้วจะแข็งเป็นเจล ราคาถุงละร้อยกว่าบาท
ฟาง
ขนาดชักโครกเป็นปัญหามั้ย
ติ้กกี้: ส่วนตัวไม่ชอบชักโครกที่มีร่องเว้าข้างหน้า เพราะนั่งยาก พอมีร่องเราต้องนั่งด้วยก้นข้างเดียวจนทำให้เจ็บก้นและขาเกร็ง เนื่องจากเราไม่มีเนื้อที่ก้นแล้ว ตัวเราโอเคกับชักโครกธรรมดา
ฟาง: ส่วนตัวไม่สามารถลุกขึ้นจากชักโครกได้ถ้าเตี้ยเกินไป ส่วนความกว้างหรือรูปทรงไม่มีปัญหา แต่ปัญหาอีกอย่างที่เจอก็คือปุ่มชักโครกเองก็มีปัญหา บางอันอยู่ข้างหลัง บางอันอยู่ที่พนัง ก็ไม่รุ้จะกดยังไง
เล็ก: ชักโครกมีหลายแบบมาก ชักโครกที่มีปัญหาคงเป็นชักโครกที่ใช้แล้วไม่ปลอดภัยหรือทำให้เป็นแผลที่ก้นเพราะเราไม่ค่อยรู้สึก การเป็นแผลที่ก้นเป็นเรื่องใหญ่มาก หายยากมาก และอาจลุกลามใหญ่โต อารมณ์เหมือนคนเป็นเบาหวาน ถ้ามีการโหวตว่าชักโครกควรหน้าตาเป็นยังไง ก็น่าจะดี ส่วนตัวชอบแบบอัตโนมัติเพราะแขนด้านขวาเรากำไม่ได้ ก็ไม่รู้ว่าจะต้องกำสายฉีดตูดยังไง
ห้องน้ำที่ดีที่สุดเป็นยังไง
เล็ก: ดีที่สุดก็คือน้ำหนักประตูไม่หนักเกินไป ที่ล็อคใช้ได้จริง ชอบที่ MRT แต่เสียอย่างเดียวคือประตูเหมือนตู้เซฟคือใหญ่และหนักมาก แต่ดีที่ไม่ค่อยมีคนแย่งใช้เพราะแยกห้องคนพิการอยู่ด้านหน้า คนทั่วไปก็เลยไม่ค่อยกล้าเข้าเพราะคนเยอะ เคยเจอบางที่ห้องน้ำคนพิการรวมอยู่ด้านใน คนก็เลยแย่งใช้กันค่อนข้างเยอะ
ติ้กกี้: ชอบห้องน้ำในห้าง ส่วนมากจะทำดี มีกระจกที่ส่องได้ กระจกเต็มตัวก็มี แต่บางที่มีถังขยะแบบเหยียบ ซึ่งใช้ไม่ได้เพราะเราใช้แรงขาไม่ได้
ฟาง: นอกจากที่บ้านและในห้าง เราชอบปั้มเชลล์ตามต่างจังหวัดที่รีโนเวทใหม่ เขาให้คนมาเช็คตลอดว่ามีสบู่หรืออุปกรณ์ต่างๆ ใช้ได้หรือเปล่า แต่ประตูยังค่อนข้างหนักไปและต้องใช้แรงมากในการเปิด
ห้องน้ำที่เหี้ยที่สุดในสายตา
เล็ก: เป็นห้องน้ำที่เปิดไม่ได้ ล็อคอยู่ ล่าสุดคือที่สถานีหมอชิต 2 มีห้องน้ำคนพิการแต่ถูกล็อคไว้ อย่างเวลาเราไปที่ที่ไม่เคยไปก็จะสำรวจก่อนว่าห้องน้ำคนพิการเข้าได้ไหม ให้เพื่อนไปด้วย ถ้าเข้าเองไม่ได้ก็จะบอกเพื่อนไว้ก่อนเลยว่าไปช่วยหน่อยนะ ห้องน้ำที่แย่สุดๆ คือห้องน้ำที่ต้องรอกุญแจประมาณครึ่งชั่วโมงกว่าจะเปิดได้ พอเปิดเข้าไปก็เป็นบ้านร้าง มีฝุ่นเยอะ มีแมลงสาบตาย คนเปิดยังบอกแม่บ้านว่ามาล้างหน่อยนะ มันควรจะมีกฏเกณฑ์หรือค่าปรับไหมถ้าใช้ไม่ได้
ติ้กกี้: ไม่ค่อยเจอห้องน้ำล็อค แต่เจอห้องน้ำที่สร้างแค่ให้รู้ว่าสร้างแล้ว ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวก มีแค่โถส้วมกับทิชชู่ ถ้าเราต้องล้างอุปกรณ์ก็คือล้างไม่ได้เลย หรือบางครั้งก็เจอห้องน้ำที่ดีแต่คนไม่พิการเข้าแล้วทำเลอะเทอะจนเข้าต่อไม่ได้และเข้าโดยไม่จำเป็น เช่น มาลองชุด มาเปลี่ยนเสื้อผ้า มานั่งพักผ่อน คุยโทรศัพท์ หรือเป็นพนักงานในห้างก็มี กลับกันเราโอเคนะถ้าจะเข้าเพราะมันฉุกเฉิน
ฟาง: ถ้าไม่ใช่ในเมืองหรือเอกชน เรียกได้ว่าแทบจะใช้ไม่ได้เลย ทั้งเรื่องการออกแบบและการใช้งาน ความสะอาดต่างๆ คนไม่พิการมาเข้าเราไม่ได้ติดใจ เข้าใจว่าบางครั้งก็มีเรื่องต้องใช้ฉุกเฉิน เช่น เด็กเล็กเปลี่ยนผ้าอ้อม คนแก่ต้องการราวจับ ฉะนั้นห้องน้ำจะดีขึ้นไม่ใช่แค่เรื่องการออกแบบ แต่ความเข้าใจของคนไม่พิการก็สำคัญมาก อยากให้เข้าใจว่าห้องน้ำคนพิการจำเป็นกับเรามากจริงๆ และบางครั้งเราก็ต้องใช้เวลานานกว่าคุณในการเข้าแต่ละครั้ง
เวลาที่ขับถ่ายมีซึม มีกลิ่นแล้วกังวลไหม จัดการยังไง
เล็ก: ต้องรู้ตัวเองก่อนว่าฉี่ซึม ตอนซึมจะไม่มีกลิ่นแต่ตอนแห้งจะกลิ่นแรงมาก ใครอยู่ใกล้ได้กลิ่นหมดเลย เราก็พยายามหากางเกงผ้าร่มที่แห้งง่าย เปียกก็สามารถเอาทิชชู่เช็ดแห้งเลย แต่ถ้ามีกลิ่นจริงๆ ก็ต้องขอตัวกลับบ้านเลย เราบอกเลยว่าขี้แตก เยี่ยวแตก คุณจะมานั่งดมก็ไม่ใช่ เราก็ต้องรับผิดชอบตัวเอง นี่เป็นสิ่งที่ทำให้อยู่ที่นั้นๆ ได้อย่างสบายใจ ช่วงแรกเป็นคนพิการคนเดียวในที่ทำงานก็มีเกร็งๆคิดว่าจะพูดดีไหม ก็เลยใช้วิธีพูดตลกหรือทะลึ่งให้เป็นเรื่องธรรมชาติให้ได้เพราะเราต้องเจอหน้ากันทุกวัน กินข้าวกันทุกวัน อย่างบางวันยางแตก เพื่อนก็แซวว่าไปเปลี่ยนยางอีกแล้วเหรอ ไปเล่นท่าไหนมา การแซวกันได้ก็แปลว่าเขาสนิทกับเรา
ติ้กกี้: เราไม่มีประสบการณ์มากเพราะคอยสอบถามเพื่อนข้างๆ และเช็คตลอดว่าไม่เคยมีเล็ดราด แต่บางทีเข้าใจบางคนที่มีกลิ่นออกมาเรื่อยๆ จนอาจจะชิน ก็คงต้องตรวจสอบว่าเล็ดไหม หรือจะกำจัดกลิ่นยังไงไม่ให้รบกวนคนอื่น
ฟาง: เราเป็นคนกังวล แต่ด้วยร่างกายยังไม่ได้มีปัญหาเลยยังไม่มีกลิ่น แต่นอกจากห้องน้ำพกพาบางทีกลัวเข้าห้องน้ำไม่ทันก็จะเตรียมซิปล็อคและกางเกงในไว้เพื่อ คิดว่าถ้ากังวลก็น่าจะต้องรีบถามแฟนว่ามีกลิ่นไหม เราเชื่อว่าคนรอบตัวคนพิการเข้าใจว่าคนพิการมีข้อจำกัด เป็นอุบัติเหตุที่อาจจะเจอได้
ปั้มน้ำมันรวมห้องน้ำ คนแก่ เด็ก และคนพิการเป็นห้องเดียวกัน คิดเห็นอย่างไร
ติ้กกี้: เจอบ่อยที่ใช้ร่วมกัน เรียกห้อง Priority บางที่มีชักโครกน้อยสำหรับเด็ก ส่วนตัวเราไม่ได้รู้สึกว่าต้องแยกชัดเจนหรือห้ามเข้าอาจเพราะจริงๆ แล้วคนกลุ่มนี้ไม่ได้มีเยอะ
ฟาง: ประเด็นไม่ได้อยู่ที่หลายกลุ่มเพราะหากได้หลายกลุ่มก็เป็นเรื่องการใช้สถานที่ แต่ประเด็นสำคัญคือ คนพิการต้องใช้ได้จริงด้วย มีการเผื่อพื้นที่ที่กว้างพอ มีสายชำระ ประตูที่ใช้งานได้ เป็นสิ่งที่ต้องให้ความสำคัญ การมีห้องน้ำแบบนี้เยอะขึ้นก็ไม่เป็นผลเสียกับใครเลย เพราะตอนนี้จริงๆ แล้วยังมีไม่พอ
เล็ก: คล้ายๆ เรื่องที่จอดรถคนพิการ เราไม่ติดเลยเรื่องการใช้ร่วมกับครอบครัวหรือคนแก่ แต่ติดที่ว่ามีน้อยไป ควรจะทำเยอะขึ้นหรือบังคับอัตราส่วนการสร้างห้องน้ำคนพิการในกฏหมายการสร้างอาคาร บางที่ห้องน้ำคนพิการใหญ่มาก หากสามารถแบ่งเป็นหลายห้องได้ก็จะดีมาก
ห้องน้ำคนพิการจะดีขึ้นได้อย่างไร
เล็ก: ไม่อยากฝากไปที่ใดที่หนึ่ง แต่อยากฝากถึงจิตสำนึกของสังคมที่ตอนนี้ค่อยๆ เริ่มสร้าง ผมพิการตั้งแต่เด็กก็เห็นวิวัฒนาการมาเรื่อยๆ ทั้งความคิดและทัศนคติที่มองคนพิการ อยากให้คนเข้าใจและรู้สึกเป็นอัตโนมัติว่าคนพิการก็ต้องอยู่ร่วมกันนะ ไม่ใช่แยกแล้วไม่เข้าใจกัน ไม่อยากฝากไปแค่กระทรวงไหนหรือหน่วยไหน แต่มองว่าเรื่องนี้เป็นความรับผิดชอบร่วมของทุกคนในสังคมที่ต้องอยู่ร่วมกัน จะดีมากถ้าสามารถไปอยู่ในบทเรียนตั้งแต่เล็กๆ ยิ่งถ้าโรงเรียนไหนมีเด็กพิการเรียนร่วมเขาจะเข้าใจ คนไม่พิการโตขึ้นจะมาไม่สงสัยเลยว่าทำไมคนพิการเป็นแบบนั้น แบบนี้
ฟาง: เห็นด้วยกับการเข้าใจข้อจำกัดและมองความพิการเป็นความหลากหลาย แต่เราก็ยังอยากให้ภาครัฐผู้ออกนโยบายนั้นพัฒนาและพาคนอื่นไปด้วยกัน ถ้ามีการออกเป็นกฏหรือทำความเข้าใจร่วมกัน และอยากให้คนพิการออกมาใช้ชีวิตกันเยอะ ๆ ช่วยกันทำให้เขาเห็นว่าเรามีตัวตน
ติ้กกี้: ก็ต้องขอบคุณที่แต่ละหน่วยงานมีห้องน้ำเยอะขึ้น บางที่ก็ไม่คาดหวังว่ามี พอได้เจอก็รู้สึกเออเริศ จนเอาไปแนะนำเพื่อน
คำถามจากทางบ้าน
ถ้าฉี่ไม่ได้มีอันตรายยังไง
ติ้กกี้: ฉี่ก็ไม่ไปไหน ถ้าราดก็ดีไปแต่บางคนทำยังไงก็ไม่ราดออกมาก็อาจเป็นไตวายได้
เล็ก: อาจจะเสียชีวิตได้เลยหากเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบ หรืออาจจะติดเชื้อในกระแสเลือดก็ได้ บางคนเป็นจนต้องไปฟอกไต หากไม่รู้ว่าตัวเองสวนฉี่ยังไงก็ต้องไปหาหมอเพื่ออัลตราซาวน์เช็คว่าไตบวมไหมหรือกินน้ำเยอะเกินไปไหม ตรงนี้สำคัญมากเพราะถ้าชะล่าใจอาจจะตายได้
อาการที่จะนำไปสู่กระเพาะปัสสาวะอักเสบมีอะไรบ้าง
ติ้กกี้: เคยติดเชื้อครั้งนึง ตอนแรกนึกว่าปวดหัวปกติ ฉี่ราดทั้งวัน ไข้ขึ้นสูง ที่ผิดปติคือฉี่บ่อยมากจนไม่ไหวแล้วเลยให้พี่ชายพาไปโรงพยบาล หมอวินิจฉัยว่าติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ถ้าคนที่สวนสายอาจจะเป็นอุปกรณ์ไม่สะอาด
ฟาง: ไม่เคยเป็น แต่ถ้าเราอั้นมากๆ ก็จะรู้สึกฉี่ไม่สุด รู้เลยว่าถ้าอั้นนานกว่านี้จะนำไปสู่โรคที่ร้ายแรงกว่านั้นได้
เล็ก: เมื่อก่อนไม่สวนฉี่ เราไม่รุ้เลยว่ากระเพราะปัสสาวะเต็มหรือไม่ แต่หลังอัลตราซาวน์หมอก็กำชับเลย่ว่าต้องฉี่ให้ได้เท่าไหร่ วัดด้วยขวดน้ำ ไม่อย่างงั้นคือมันก็ยังเหลืออยู่ในร่างกาย แต่ก่อนที่ไม่รู้ก็ใช้ชีวิตทั่วไป หากติดเชื้อก็จะฉี่แล้วเจ็บ ขนลุก ปวดหัว ที่ปวดเพราะเราฉี่ออกไม่หมด ทำให้แรงดันกระเพาะปัสสาวะขึ้น
