รายงานพิเศษ

"...กองทุนคนพิการมีเงินไหลเข้าเป็นท่อขนาด 6 นิ้ว แต่เงินไหลออก 5 มิลลิเมตร มันก็โป่งพอขึ้นเหมือนอึ่งอ่าง และสุดท้ายท้องอาจจะแตกตายเสียก่อน"

ความลักลั่นของระบบกองทุนสุขภาพของเมืองไทย คือร่มใหญ่ที่นำมาสู่ปัญหาของความเหลื่อมล้ำ หากแต่นั่นไม่ใช่เหตุผลเดียวที่เป็นช่องโหว่ของบริการสุขภาพคนพิการ เพราะด้วยโครงสร้างและข้อบัญญัติ รวมไปถึงความหลากหลายของคนพิการเองก็นำมาสู่ข้อถกเถียงมากมาย

หนึ่งในปัจจัยที่ทำให้กระบวนการการเข้าถึงบริการสุขภาพของคนพิการยังไม่สามารถพัฒนาได้อย่างเต็มที่คือ ‘กองทุนหลักประกันสุขภาพ’

ถ้ามองภาพรวมของระบบบริการสุขภาพไทยจากอดีตจนถึงปัจจุบัน จะพบว่ามีการพัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะทัศนคติเรื่องความพิการ เพราะต้องยอมรับว่าแต่ก่อนสังคมมองความพิการเป็นโรคภัยไข้เจ็บที่ต้องรักษา หากแต่ทุกวันนี้สังคมเริ่มเข้าใจและเริ่มปรับตัวเพื่อทำให้คนพิการสามารถเข้ารับบริการสุขภาพอย่างมาตรฐาน

Thisable.me ชวนส่องซีรีย์เกาหลีที่ตัวละครหลักรับบทบาทคนพิการ ดูซิว่า อปป้าจะแสดงจะสมจริงแค่ไหน ชีวิตจะรันทดหรือสุขสมหวังอย่างไร มีสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อเอื้อต่อการใช้ชีวิตในสังคมหรือไม่ ลองมาส่องไปพร้อมๆ กันค่ะ

“เราคุยกันทางโทรศัพท์ น้องชายเป็นคนคุย ผมไม่ได้คุยเอง (หัวเราะ) คุยกันมาอาทิตย์กว่าๆ ก็ไปรับมาอยู่ด้วย ขอเขามาแต่งงานเป็นเมีย ก็บอกไม่ถูกว่าเขาน่ารักตรงไหน ชอบเขาที่เขาขยัน ตื่นเช้าทำงานบ้าน ดูแลลูก ตอนพาไปให้อาดูตัว อาก็บอกว่าอยากได้ก็เอา ก่อนหน้านี้เคยพาไปให้อาดูหลายคน อาก็บอกว่า คนนี้ตื่นสายขี

ทำไมเราถึงนึกไม่ค่อยออกว่า คนพิการมีชีวิตคู่กันอย่างไร เขาจะมีลูกกันไหมนะ หรือเขาจะเคยมีแฟนกันบ้างหรือเปล่า ฯลฯ นี่อาจสะท้อนถึงคำพูดที่ว่า ตลอดเวลาที่ผ่านมา ‘เพศและความพิการ’ มักถูกแยกขาดออกจากกันโดยสิ้นเชิง คนพิการหลายคนไม่เคยเรียนรู้เรื่องเพศ บ้างก็โดนกีดกันให้อยู่ห่าง บ้างก็หวาดกลัวเพราะความไม

สะท้อนปัญหา ‘เปิดบัญชีธนาคารไม่ได้’ คนพิการชี้ไม่สามารถทำธุรกรรมเอง- ต้องมีญาติเปิดแทน/เปิดให้ เหตุเพราะมองไม่เห็น เซ็นชื่อไม่ได้ แนะจัดสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อเอื้อให้คนที่มีความแตกต่างเข้าถึงระบบการเงิน-เป็นเจ้าของกิจการได้

พระมหาไพรวัลย์ยันบังคับสึกพระตี๋ไม่ได้ พระวินัยไม่อนุญาต ตั้งคำถามทำไมพุทธไทยจึงต้องกีดกันคน ด้านสุรพศ ระบุพุทธไทยชอบตีความเข้าข้าง ‘พระ’ ยืดหยุ่นสำหรับตัวเอง แต่กลับไม่ยอมเปิดพื้นที่ให้คนอื่น เป็นการตีความภายใต้อำนาจมหาเถรสมาคม

ตลอดหลายปีที่ผ่านมามีการขับเคลื่อนงานด้านคนพิการจำนวนมากแต่ก็ยังไม่เป็นผลนัก แม้จะมี พ.ร.บ. หรืออนุสัญญาต่างๆ หลายฉบับ แต่การบังคับใช้กลับไม่เป็นผล พิจารณาการทำงาน-ทำความเข้าใจงานด้านคนพิการให้มากขึ้นผ่านเสาวลักษณ์ ทองก๊วย นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิคนพิการ